Projekty Unijne

Znajdź w serwisie

FACEBOOK

Konkursy

ZAPOZNAJ SIĘ Z NASZĄ OFERTĄ CIEKAWYCH KONKURSÓW I OLIMPIAD

Mapa

środa, 15 wrzesień 2021 10:23

"Rośliny inwazyjne" z serii: Magia Kuchennych Ogrodów

Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Słonecznik bulwiasty Słonecznik bulwiasty

Duża część roślin stosowanych w ogrodnictwie nie należy do naszych gatunków rodzimych, często pochodzą one nawet z poza kontynentu europejskiego i zostały sprowadzone przez człowieka głównie w celach dekoracyjnych, rzadziej pokarmowych. Rośliny te niewątpliwie posiadają walory dekoracyjne i użytkowe (np. dla pszczelarstwa), jednak niektóre mogą stanowić zagrożenie dla rodzimych zasobów przyrodniczych. Zagrożenie to pojawia się w momencie gdy roślina „wyjdzie” z naszego ogrodu i zaczyna „zdobywać” nowe tereny. Oczywiście nie wszystkie obce geograficznie rośliny ogrodowe pozostawione same sobie dają radę przeżyć i namnażać się w naszym środowisku naturalnym. Są jednak wśród nich takie, które doskonale się odnajdują i wypierają nasze rodzime gatunki. Takie gatunki zwykło się nazywać inwazyjnymi. W Polsce występuje niespełna 4000 gatunków roślin naczyniowych, z czego rośliny obcego pochodzenia stanowią około jedną trzecią tej liczby!

Nawet jeśli wśród gatunków obcych, tylko jakiś odsetek (a wynosi on 1-2%) posiada własności predysponujące je do kategorii inwazyjnych to oznacza to, że w środowisku przyrodniczym Polski występuje kilkadziesiąt gatunków takich roślin! Gatunki te negatywnie wpływają na środowisko przyrodnicze, m.in. poprzez przekształcanie siedlisk, wypieranie gatunków rodzimych a nawet ograniczanie bazy pokarmowej dla zwierząt. Oddziaływanie to jest szczególnie negatywne w ekosystemach naturalnych lub półnaturalnych np.: zbiorowiskach związanych z wodą (rzeki, jeziora, starorzecza i torfowiska), obszarach leśnych i zadrzewionych, łąkach i pastwiskach. Szczególnie mocny negatywny wpływ gatunków inwazyjnych dotyczy obszarów chronionych (np. parki narodowe i krajobrazowe, rezerwaty przyrody, obszary Natura 2000). Bardzo często ekspansja gatunków inwazyjnych na obszarach chronionych powoduje powolną, jednak systematyczną, utratę walorów przyrodniczych, krajobrazowych a w konsekwencji także rekreacyjnych i turystycznych. Część roślin gatunków inwazyjnych może powodować również straty gospodarcze, np. barszcze kaukaskie powodujące oparzenia ludzi i zwierząt gospodarskich a rdestowce powodować mogą nawet niszczenie urządzeń hydrotechnicznych.

Aby ustrzec się rozprzestrzeniania gatunków inwazyjnych, przed posadzeniem każdej rośliny w ogrodzie powinnyśmy się trzymać kilku zasad:

  1. Dowiedz się jakiego gatunku roślinę sadzisz w ogrodzie.

Jeśli kupujesz rośliny, sprawdzają ich nazwę. Sprzedawcy roślin mają obowiązek właściwie oznakować oferowane rośliny. Zgodnie z prawem krajowym i europejskim istnieje zakaz sprzedaży i hodowli gatunków inwazyjnych. Unikaj okazyjnego kupna lub otrzymywania sadzonek niewiadomego pochodzenia. Nie przesadzaj do ogrodu ciekawie wyglądających roślin spotkanych na ternach ruderalnych, poboczach dróg i innych terenów, które są najczęstszym miejscem występowania gatunków inwazyjnych. Gdy posiadasz nadmiar sadzonek lub nasion roślin i chcesz je komuś podarować upewnij się, że nie należą one do gatunków inwazyjnych.

  1. Jeśli sadzisz w ogrodzie rośliny gatunków obcych, miej je pod kontrolą.

Każda nowa roślina w ogrodzie wymaga uwagi. Na ekspansję gatunku obcego ma wpływ wiele czynników takich jak rodzaj podłoża czy uwodnienie. Nie bez znaczenia dla wielu obcych gatunków jest również wciąż ocieplających się klimat. Jeśli zauważysz, że jakikolwiek posadzony przez ciebie gatunek obcy (nie koniecznie uważany za inwazyjny), nadmiernie się rozprzestrzenia głusząc inne rośliny, zrezygnuj z jego uprawy.

  1. Odpowiedzialnie utylizuj odpady ogrodowe, w tym niepotrzebne sadzonki roślin.

Jednym z głównych sposobów rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych jest rozsiewanie lub rozsadzanie przez człowieka. Niestety bardzo często dochodzi do tego w sposób nie umyślny poprzez niewłaściwą utylizację odpadów ogrodowych. Wyrzucanie roślin lub ich części (kłączy, rozłogów, cebul, owoców, nasion) przy drogach, na pole, łąkę, nad rzekę lub do lasu jest tylko zabronionym śmieceniem ale może wpłynąć na rozprzestrzenianie się obcych, w tym inwazyjnych gatunków roślin.

  1. Promuj w ogrodzie rodzime gatunki roślin.

W myśl zasady cudze chwalicie a swego nie znacie, zanim zdecydujesz się na uprawę obcego gatunku poszukaj jego rodzimego odpowiednika. Uprawiając rodzime gatunki możesz być pewien, że jest on przystosowany do naszych warunków klimatycznych. Warto wiedzieć, że kwiaty rodzimych roślin są przystosowane do zapylania przez nasze rodzime zapylacze. Niestety wiele gatunków obcych posiada budowę kwiatów, która nie tyle nie umożliwia zapylenie przez nasze rodzime gatunki co powoduje utratę przez nie zgormadzonego pyłku kwiatowego. Tak dzieje się np. z kwiatami niecierpka gruczołowatego, które posiadają dużo nektaru i są chętnie zapylane przez rodzime trzmiele. Niestety budowa kwiatu powoduje, że zgormadzony na goleniach zapylacza pyłek najczęściej jest zrzucany właśnie przez budowę okwiatu.

Do często spotykanych roślin inwazyjnych w ogrodach zaliczyć można astra nowobelgijskiego i wierzbolistnego, łubin trwały, niecierpka gruczołowatego, różę pomarszczoną (japońską), rudbekię nagą i trojeść amerykańską. Są to jednak tylko nieliczni przedstawiciele roślin inwazyjnych jakie można spotkać w Polsce i nie sposób wymienić wszystkie gatunki. Warto śledzić na bieżąco listę roślin inwazyjnych, gdyż niestety stale pojawiają się nowe gatunki. Poniżej podajemy linki do opracowań, które mogą w tym pomóc.

Na zdjęciach poniżej: niecierpek gruczołowaty i rdestowiec japoński

Niecierpek gruczołowaty  

Kodeks dobrych praktyk w ogrodnictwie:
https://www.gdos.gov.pl/dobre-praktyki-w-ogrodnictwie

Kompendium wiedzy na temat gatunków inwazyjnych:
http://www.gdos.gov.pl/igo

Najpełniejsza baz internetowa gatunków obcych w Polsce:
https://www.iop.krakow.pl/ias/projekt

Weź udział w naszym konkursie: MAGIA KUCHENNYCH OGRODÓW! Szczegóły na: http://zopk.pl/pl/pk-gora-sw-anny/aktualnosci/item/1636-przywrocmy-ogrody-kuchenne

 

 

Czytany 160 razy Ostatnio zmieniany środa, 15 wrzesień 2021 10:47

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.
Strona współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu III Pomocy Technicznej. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Instytucja Zarządzająca PROW na lata 2007-2013: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Strona opracowana na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego.

 

2015 | Wszystkie prawa zastrzeżone - ZOPK 

designed & hosted by